Protezler:
Hareketli (takılıp çıkarılabilen) protezler, dişlerin bir kısmı veya tamamının
eksikliğinde uygulanan protezlerdir. Bu protezler, ağızda doğal dişlerin bir kısmı varsa, bu
dişleri çevreleyen metal kancalar veya hassas tutucularla yerinde dururlar. Ağızda hiç diş
kalmamışsa yani tam protez kullanılıyorsa, bu protezler, tamamen ağız ve çevre dokuları
tarafından yerinde tutulur. Tam protezlerin ağızda durması, kişinin dil, dudak ve yanaklarını
kontrolüne ve bu bölgedeki kaslarını protezi yerinde tutacak şekilde doğru kullanmasına
bağlıdır.
Alt protezler, üst protezlere göre daha fazla hareket eder. Aşırı dil, dudak ve yanak
hareketleri ise her protezi yerinden çıkarabilir.
HAREKETLİ (TAKILIP ÇIKARILABİLEN) PROTEZ KULLANIYORSANIZ,
AŞAĞIDAKİ ÖNERİLERİ DİKKATE ALMALISINIZ :
- Hareketli protez kullananların protezlerinden memnuniyetleri, büyük oranda, ağızda
mevcut olan doğal diş sayısına, bu dişlerin sağlığına, protezleri taşıyan kemik dokusunun
yüksekliğine ve yumuşak dokunun sağlığına bağlıdır. Bu nedenle, diğer kişilerin
protezleri ile kendi protezlerinizi kıyaslamayınız.
- Kişinin, kendi gayreti ve isteğinin de protezin kullanılabilirliğini önemli ölçüde
etkilediğini unutmayınız.
- Alt çenede özellikle hiç diş bulunmaması durumunda, protezden beklentiniz fazla
olmamalıdır.Yapılan araştırmalara göre, alt ve üst tam dişsizlik durumunda, protezlerin,
doğal dişlerin sadece % 20-30’u kadar işlev gördüğü anlaşılmıştır. Bu nedenle, protez
kullanıyorsanız, besinleri küçük lokmalar halinde alıp daha uzun süre çiğneyiniz.
Protezlerinizi nasıl temizleyeceksiniz?
Protezlerinizin bakımı ve temizliği önemlidir, iyi temizlenmeyen protezlerde zamanla
renk değişikliği, bazı bölgelerde diştaşı birikimi ve koku meydana gelir.
- Her yemekten sonra protezlerinizi yıkamayı ve ağzınızı çalkalamayı alışkanlık haline
getiriniz. Günde iki kez de protezlerinizi fırça ve sabunla temizleyiniz.
- Fırçalama işleminden sonra protezleri temizlemek için üretilmiş suda eriyen tabletleri
kullanabilirsiniz, bu amaçla üretilmiş toz şeklindeki ürünler ise, aşınmaya neden olacağı
için kullanılmamalıdır.
- Temizlik sırasında, protezin elinizden kayıp düşmesi ve kırılması tehlikesine karşı,
temizlik işleminin plastik bir kap içinde yapılmasında fayda vardır.
- Dokulardaki kan akımının normale dönmesi için, protezlerinizi günde 8 saat
kullanmamanız gerekir. Bu nedenle geceleri protezle uyumayınız, bu sırada protezlerinizi
içi su dolu kapalı bir kapta saklayınız. Sabah kalkar kalkmaz protezler takılmalıdır.
- Protezlerinizde bolluk hissediyorsanız veya acıtan kısımları varsa, dişhekiminize
başvurunuz. Protezde acıtan kısımların bulunması, ağız dokularınızda bazı istenmeyen
değişikliklere yol açabilir.

Protezin metal kısımları varsa, deforme etmeyecek şekilde temizleme işlemi
yapılmalıdır. Protezler uyku sırasında çıkarılmalı ve içi su dolu kapalı bir kapta
saklanmalıdır,
Protezlerin ömrü ne kadardır?
Protezleri taşıyan dokular devamlı değişim halindedir, oysa protezlerin dokuya temas
eden yüzeyi değişmemektedir. Bu nedenle, protezlerinizden şikayetiniz olmasa bile, senede
bir kez kontrol edilmesi ve en fazla 5-7 yıl sonra hareketli protezlerinizin yenilenmesi
gerekir. Bazen bollaşan protezler astarlanarak, dişleri aşınmış protezler ise, bu dişlerin
yenilenmesi ile tekrar kullanılabilir hale getirilir.
Ellerini etkili kullanamayan yaşlı bireylerin dişleri nasıl fırçalanır?
İlk olarak yaşlı fırçalayabildiği kadar kendi dişini fırçalamalıdır. Ellerinde deformasyon olan
yaşlılar için diş fırçasının sap kısmı genişletilmelidir. Ayrıca ellerini iyi kullanamayan
yaşlılarda pilli diş fırçaları kullanılması da uygundur Başkasının dişini fırçalarken aşağıdaki
aşamalar takip edilmelidir:
. Gerekli malzemeler: Eldiven, havlu, diş fırçası, diş macunu, ağız gargarası, 1 bardak su,
çalkalanan suyu içine tükürebileceği tercihan böbrek küvet, ayna.
Hastanın hazırlanması: Hasta oturur pozisyona getirilir, eğer oturamıyorsa yatak başı
kaldırılır. Gögüs ve omuzlara ıslanmaması için havlu yerleştirilir.
Fırçalama işlemi: Eldiven giyilir, diş fırçasına küçük bir parça diş macunu konulur ve hastaya
ağzını açması söylenir. Şematik resimlerde gösterildiği şekilde dişler fırçalanır. Hastaya su
verilerek ağzı çalkalatılır.
Ellerini etkili kullanamayan yaşlı bireylerin protezleri nasıl temizlenir?
Hareketli protezleri olan hastaların protezlerinin temizliği, diş temizliği kadar önemlidir.
Bakıma muhtaç yaşlı bireylerin protezlerinin temizlenmesi aşağıdaki gibi olmalıdır.
Gerekli malzemeler: Eldiven, havlu, diş fırçası ve protez temizleme fırçası, diş macunu,
protezin içinde saklanabileceği kapaklı plastik bir kap, protez temizleyicisi.
Fırçalama işlemi: Eldiven giyilir, üst ve alt protezler ağızdan çıkarılarak akan suda yıkanır,
protez temizleyicisinde bekletilen protezler, özel bu amaçla üretilmiş protez fırçaları ile sıvı
sabunla fırçalanarak iyice durulanır. Protezler elden düşürülürse kırılabilirler. Bu nedenle
protezlerin temizliği sırasında avuç içinde dikkatlice tutulmalıdır ve lavobaya düşüp
kırılmasını önlemek için plastik bir tas veya bez parçası lavobanın içine yerleştirilmelidir.
Hastanın dişsiz dokuları ve dili de diş fırçası ve macunla temizlenmelidir.
Protezler ağıza yerleştirilirken ağız dokuları gözden geçirilmeli, ağız içinde acıtan
kısımlar olup olmadığına bakılmalıdır. Protezler ıslak olarak hastanın ağzına takılmalıdır.
Yaşlı birey protez yapıştırıcısı kullanıyorsa, yapıştırıcının kullanma kılavuzu dikkatlice
okunarak önerilere uyulmalıdır.



  Dis hastaneleri | Diş hastanesi | Göz hastaneleri